Linh kiện kéo sợi rotor (OE) là nhóm chi tiết tiêu hao nằm trong hộp kéo sợi (spin box) của máy kéo sợi đầu hở — gồm rotor, trục mở bông (opening roller) với vòng kim chải OE bọc quanh, navel và ống dẫn sợi (doffing tube). Đây chính là các chi tiết trực tiếp mở tơi xơ, gom xơ vào rãnh rotor và xoắn thành sợi, nên khi mòn thì chất lượng sợi tụt trước cả khi máy báo lỗi. Chúng là chi tiết thay theo tình trạng mòn, không phải phụ tùng dùng vĩnh viễn.
Hộp kéo sợi rotor gồm những linh kiện tiêu hao nào
Trong một cụm kéo sợi rotor, dải xơ (sliver) được kéo vào, làm tơi thành từng xơ đơn, hút theo dòng khí vào lòng rotor đang quay, gom lại thành dải xơ trong rãnh rotor rồi được xoắn và rút ra thành sợi. Mỗi bước đó do một chi tiết đảm nhiệm:
- Trục mở bông (opening roller) — làm tơi dải xơ đầu vào thành xơ đơn; bề mặt làm việc là vòng kim chải OE bọc quanh trục.
- Rotor — buồng quay tốc độ cao, nơi xơ dồn về rãnh rotor (rotor groove) và hình thành dải xơ trước khi xoắn.
- Navel — chi tiết dẫn sợi ra khỏi rotor, tạo điểm ma sát định hình bề mặt sợi.
- Ống dẫn sợi (doffing tube) — dẫn sợi từ navel ra bộ rút, giữ đường sợi ổn định.
- Chi tiết đi kèm — ổ đỡ trục, phớt làm kín buồng hút, kênh dẫn xơ, cụm gạt tạp; ít tiếp xúc xơ hơn nhưng hỏng thì cả hộp mất ổn định.
Bốn chi tiết đầu cần theo dõi mòn sát nhất, vì đều tiếp xúc trực tiếp với xơ ở tốc độ cao.
Vòng kim chải OE và trục mở bông: chi tiết quyết định độ tơi của xơ
Nếu chỉ được kiểm tra một thứ trong hộp kéo sợi, hãy kiểm tra răng trục mở bông. Xơ vào rotor tơi đến đâu thì sợi ra đều đến đó — răng mòn là nguyên nhân phổ biến nhất của gút xơ và cường lực sợi thấp.
Ở nhóm phụ tùng kéo sợi rotor (OE) White Shark, trọng tâm là vòng kim chải OE dòng WS với hai lớp phủ:
- DC — phủ nano gốc crôm, màu trắng sáng.
- DN — phủ composite kim cương nền niken, màu vàng sáng.
Cả hai bản đều cho đầu kim đạt độ cứng HV1200–1300, rất chịu mài mòn và dùng được cả với xơ cấp cao. Vòng răng kiểu ghép dùng vòng hợp kim nhôm–magiê chỉ nặng bằng nửa vòng thép, nên giảm tiêu thụ điện khi trục quay liên tục.
Về model, dòng này có tổ hợp trục mở bông mã WS-OB174, WS-OB20, WS-OK61, WS-OK40, WS-OK58 (đều có bản DC/DN), cùng phụ kiện trục chải toàn nhôm rỗng cho máy Rieter bán tự động BT923, R923, R35, R36. Phạm vi tương thích gồm Rieter, Rifa, Schlafhorst, Titan, Oerlikon, Jingwei, Seiko và Matrice. Đường kính và tốc độ không cố định theo dòng, nên khi đặt hàng vẫn phải đối chiếu theo model máy thực tế.
Rotor, navel và doffing tube làm gì
Rotor là nơi sợi được hình thành: xơ bám vào thành rotor, dồn về rãnh thành dải xơ mảnh, và rotor quay tạo xoắn cho dải xơ đó. Rãnh rotor vì vậy phải sạch và giữ đúng biên dạng — tạp chất, bụi và dầu sáp bám trong rãnh làm dải xơ hình thành không đều.
Navel là một điểm ma sát có kiểm soát: sợi trượt qua mặt navel trên đường ra, và mức ma sát ở đây ảnh hưởng đến độ xù, độ chặt xoắn và cảm giác tay của sợi. Đây là lý do cùng một rotor nhưng đổi navel thì tính chất sợi đổi theo.
Ống dẫn sợi (doffing tube) giữ đường sợi ổn định từ navel tới bộ rút. Lòng ống bị cào rãnh sẽ mài xước sợi suốt hành trình, làm xơ bung khỏi thân sợi.
Linh kiện mòn hiện ra thành lỗi sợi như thế nào
Bảng dưới là cách đọc ngược từ lỗi sợi về chi tiết cần soi trước:
| Dấu hiệu trên sợi hoặc trên máy | Chi tiết nên kiểm tra trước |
|---|---|
| Nhiều gút xơ (nep), cường lực sợi giảm | Răng trục mở bông mòn, bẹp hoặc cong |
| Đứt đầu sợi liên tục, xuất hiện đoạn mỏng | Rãnh rotor bám tạp/bụi, biên dạng rãnh bị mòn |
| Độ xù và cảm giác bề mặt sợi đổi khác dù không đổi thông số | Navel mòn rãnh hoặc lệch vị trí |
| Sợi bị cào xước, xơ bung dọc thân sợi | Lòng ống dẫn sợi bị mòn rãnh |
| Rung, ồn bất thường ở hộp kéo sợi | Ổ đỡ trục và phớt làm kín buồng hút |
Nguyên tắc chung: kiểm tra chi tiết tiêu hao trước khi đổi thông số máy. Rất nhiều ca “sợi tụt chất lượng không rõ nguyên nhân” thực chất là một chi tiết mòn đã đến hạn thay.
Chọn linh kiện theo loại xơ và tốc độ rotor
Không có một bộ linh kiện đúng cho mọi đơn hàng. Ba yếu tố quyết định lựa chọn:
- Loại xơ. Xơ tái chế và xơ nhiều tạp mài răng nhanh hơn hẳn xơ mới, nên cần bản phủ chịu mài mòn cao. Xơ mảnh, xơ cấp cao cần răng chải nhẹ để không làm đứt xơ.
- Tốc độ rotor. Rotor càng nhanh thì lực ly tâm và tải lên cả cụm càng lớn — đây là lúc chi tiết nhẹ như vòng răng ghép nền nhôm–magiê có lợi, vì giảm khối lượng quay.
- Chi số và mục đích sợi. Sợi cần bề mặt mịn, ít xù sẽ nhạy với tình trạng navel và lòng ống dẫn sợi hơn sợi thô.
Khi đặt hàng, nên gửi kèm model máy, vị trí chi tiết cần thay, loại xơ đang chạy và tốc độ rotor hiện tại thay vì chỉ nêu tên chi tiết.
Thay thế và bảo dưỡng đúng cách
- Vệ sinh rãnh rotor theo lịch, không để tạp chất và dầu sáp tích trong rãnh.
- Soi răng trục mở bông định kỳ; thay khi răng mòn, bẹp hoặc cong so với ban đầu.
- Thay cả bộ trong cùng một hộp kéo sợi, không ghép chi tiết mới với chi tiết đã mòn nhiều, vì độ mòn lệch nhau sẽ làm sợi giữa các hộp không đồng đều.
- Sau khi thay, chạy thử và so mẫu sợi giữa các hộp trước khi vào đơn hàng lớn.
- Không có mốc giờ cố định cho mọi xưởng: chu kỳ phụ thuộc loại xơ, chi số, tốc độ rotor và số giờ máy chạy. Nên để kỹ thuật kiểm tra tình trạng thực tế thay vì thay theo lịch phỏng đoán.
Cùng logic mòn răng đó cũng đúng ở công đoạn chải phía trước: kim gai máy chải GERON mòn thì màng xơ đã không đều, và mọi chi tiết trong hộp kéo sợi phía sau đều gánh hậu quả. Xem thêm bài kim máy chải (băng kim / card clothing) để biết cách chọn và bảo dưỡng nhóm phụ tùng chải.
Kết luận
Linh kiện kéo sợi rotor quyết định trực tiếp chất lượng sợi OE: trục mở bông với vòng kim chải OE lo phần mở tơi xơ, rotor lo phần hình thành và xoắn sợi, navel và ống dẫn sợi lo bề mặt cùng đường ra của sợi. Chọn đúng bản phủ theo loại xơ, soi mòn định kỳ và thay theo tình trạng thực tế là cách rẻ nhất để giữ ổn định cường lực, độ đều và độ xù của sợi.
Vina Nonwoven cung cấp phụ tùng kéo sợi rotor (OE) White Shark chính hãng tại Việt Nam — vòng kim chải OE dòng WS bản DC/DN, tổ hợp trục mở bông và phụ kiện trục chải toàn nhôm — cùng đầy đủ kim chải & băng kim cho các công đoạn trước đó. Liên hệ hotline hoặc Zalo để được tư vấn chọn đúng model theo máy và báo giá.
